Tanks, een transportwereld apart.

Tanks, een transportwereld apart.

Geplaatst op: 13/02/19

Nu te zien: de laatste Nederlandse M578 bergingstank van Amerikaanse makelij, een M5 High Speed (artillerie-)Tractor, de laatste Nederlandse AMX bergingstank en een AMX ambulancetank. Dit alles dankzij onze museumpartner Stichting Mobiele Artillerie (SMA).

De M578 is een product van de Pacific Car and Foundry Company. Die ontwikkelt in 1957 een bergingsvoertuig op een romp die licht genoeg is voor luchttransport. Deze gaat in 1962 in productie. Eind jaren zestig wordt de productie gestaakt. Maar omdat het Amerikaanse leger er nog eens 448 bestelt, wordt de productie tussen 1975 en 1977 hervat.

De Koninklijke Landmacht koopt er ook in totaal 25 en zet ze in bij de artillerie en de verkenningsbataljons van de cavalerie. Na 30 dienstjaren wordt in 1995 besloten die af te stoten en te verkopen. Op dit ene exemplaar na verdwijnen ze allemaal naar het buitenland.

De M5 High Speed Tractor is een rupsvoertuig voor het trekken van vuurmonden van de veldartillerie (105mm en 155mm) met een gewicht tot 7,3 ton en het transport van de bemanning en de projectielen voor deze stukken. Het Amerikaanse leger neemt de eerste in 1943 in dienst en levert in 1944 200 voertuigen van dit type aan (toen nog) alliantiepartner Rusland! De worden bij het Rode (bevrijdings-)leger dankbaar en snel ingezet. Het museumexemplaar is afkomstig uit het Amerikaanse leger, maar is eenzelfde type als de Koninklijke Landmacht gebruikte. Hier is de M5 opgevolgd door de DAF YA 616.

De AMX is een product van het Franse bedrijf Atelier de Construction d’Issy-les-Moulineaux). Dit ontwikkelt vanaf 1946 een voertuig speciaal voor troepentransport. Het onderstel wordt gebruikt voor verschillende typen AMX-tanks die in productie zijn van 1951 tot 1965.

Het is een relatief licht pantservoertuig met een gewicht tussen vijftien en twintig ton. Tot de jaren zeventig bezit het Nederlandse leger in totaal 846 tanks van dit type: 131 AMX 13 tanks, 82 AMX-PRA’s (pantserrups artillerie), 345 AMX-PRI’s (pantserrups infanterie) , 162 AMX-CO’s (commandotanks), 46 AMX-VR (vrachttanks), 46 AMX-GWT (ambulancetanks) en 34 AMX-PRB (bergingstanks). In 1978 is de AMX, na ongeveer 20 jaar dienst, vervangen door deYPR-765.

De AMX-GWT of PRGWT voor gewondentransport  is een ambulancetank met een vierkoppige bemanning: chauffeur, arts en twee ziekenverzorgers. Hij kan maximaal drie liggende en vier zittende personen vervoeren en heeft geen bewapening.

Het AMX-PRB of PRBRG bergingsvoertuig heeft aan de voorkant een hefboom, een zogeheten A-frame, en een blad voor grondwerk, zoals het verwijderen van obstakels of het maken van geschutsopstellingen. Als de hefboom niet in gebruik is, ligt hij over de tank heen naar achteren. De De uitrusting omvat voorts een lier met een trekkracht van 4,5 ton en een kabel van 63 meter lang. Het mogelijk noodzakelijke bergingsmaterieel wordt opgeslagen in een ruimte binnenin.

Onze museumpartner SMA behoudt, restaureert en presenteert dit soort mobiel erfgoed. En heeft bij ons zijn werkplaats voor ‘groot onderhoud’ aan militaire voertuigen door SMA-vrijwilligers. Zodat die demonstraties kunnen blijven geven, bijvoorbeeld in een grote zandbak bij het Nationaal Militair Museum in Soesterberg.